Как на чувашском языке будет бабушка

Как будет

Поздравления на чувашском языке (Салам сӑмахӗсем)

Юбиляру: Аллӑ ҫул — паллӑ ҫул (Пятьдесят лет — заметная дата).

Пожелание уезжающим (путешественнику): Каяс ҫул такӑр пултӑр, ларас вырӑн типӗ пултӑр! (Пусть до­рога для ходьбы будет ровной, а место для отдыха — сухим!)

Пожелание невесте: Ӗмӗрӳ сурпан пек вӑрӑм пултӑр, хушпу кӗмӗлӗ пек ҫутӑ пултӑр! (Пусть век будет долгим как сурбан, светлым как монета на хуш­пу! )

Пожелания юбиляру:

Сакӑр сӑхман, хӗрӗх кӗпе ҫӗтмелле пултӑр! (Износить вам восемь кафтанов, сорок пар белья!)

Пурӑнас ӗмӗр вӑрӑм пултӑр, вилес кун канлӗ пултӑр (Чтобы жизнь была долгой, смертный день — спокойным).

Сывлӑху чӑваш юманӗ пек ҫирӗп, ӗмӗрӳ аслӑ Атӑл пек анлӑ, утас ҫулу такӑр, вӗҫес пӗлӗтӳ уяр пултӑр. Мӑнукусем куҫ тулли телей парнелеччӗр, сӑн-питӳ ялан савӑнӑҫпа ялкӑштӑр, ҫӗр ҫинчи мӗн пур таси, ырри, телей кӳрекенни санпа пӗр ҫулпа уттӑр.

Ан чирле, ан ватӑл нихӑҫӑн, пул хаваслӑ, кӑмӑллӑ ялан.

Ӑшшуна паратӑн ҫке чунтан, эсӗ хаклӑ пире ылтӑнран.

Ҫул хыҫҫӑн ҫул иртсе хыҫӑ юлсан та,

Эс уншӑн ан кулян, ан пӑшӑрхан,

Пул сывлӑхлӑ ялан, ҫапла пулсассӑн –

Укҫаллӑ этемрен те эс пуян.

Юман пек ҫирӗп сывлӑх, сурпан пек вӑрӑм ӗмӗр, иксӗлми телей сунатпӑр.

Саншӑн ҫутаттӑр илемлӗ ҫут ҫалтӑр,

Саншӑн ҫӗклентӗр ӑшпиллӗ хӗвел.

Савӑк сар кайӑк ҫӗн юрӑ ҫураттӑр,

Ырлӑх, телей кӳтӗр ҫак юбилей.

Ҫуралнӑ кунпала салам сана, аннеҫӗм

Чи ҫирӗп сывлӑх та телей сана, чӗкеҫӗм!

Тӑватпӑр тав сан ҫепӗҫ алсене,

Сан тимлӗхне, ачашӑн ҫуннине,

Чирлесен пӗр куҫ хупманнине…

Нихӑҫан та тав туса пӗтереймӗн!

Ҫак кун ҫуралнӑ эсӗ ҫӗр ҫине,

Ытарайми, чи хаклӑ ҫын –Анне!

Хурҫӑ пек ҫирӗп сывлӑх, иксӗлми телей сунатпӑр.

Пурӑнма сунатпӑр ҫӗр ҫулччен,

Пултӑр сывлӑх мӗн ватӑличчен.

Эс пурри пире савӑнтарать

Пур тӑван та сана саламлать.

Сывлӑхӑр чул пек ҫирӗп, утас ҫулӑр тумхахсӑр пултӑр, чӗрӗр ҫурхи кун пек юрлатӑр.

Нумай ырлӑх сунатпӑр

Вӑрӑм ӗмӗр пиллетпӗр.

Вӑй-халу пултӑр иксӗлми,

Утсам пурнӑҫ ҫӳлӗпе пӗр такӑнми.

Ӑшӑ чун, ырӑ кӑмӑл санра

Ҫӑлкуҫ шывӗ пекех иксӗлмест.

Тӗнчере эс пурришӗн Турра

Тав тумашкӑн сӑмах та ҫитмест.

Саншӑн ҫутаттӑр илемлӗ ҫут ҫӑлтӑр,

Саншӑн ҫӗклентӗр ӑшпиллӗ хӗвел.

Савӑк саркайӑк ҫӗн юрӑ юрлатӑр,

Сунатӑп сывлӑх та пысӑк телей.

Сирӗн пурнӑҫ – пирӗншӗн ыр тӗслӗх,

Ӑмсанатпӑр чӗререн сире.

Ҫут мерчен пек кӗмӗл тӗслӗ

Ҫӳҫӗрсем ҫинче выртать тӗтре.

Кил тӗрекӗ – атте, чун тӗрекӗ – анне,

Йышӑнсамӑр тӑван ачӑрсен саламне.

Сиртен хаклӑ ҫынсем урӑх ҫук тӗнчере,

Сирӗн ҫутӑ сӑнарӑр пирӗн чун-чӗрере.

Пире чун парса тӗрӗс-тӗкел пӑхса ӳстернӗшӗн, ӑс панӑшӑн ҫӗре ҫити пуҫ таятпӑр.

Сан сывлӑху тӗреклӗ пултӑр,

Ҫӑлкуҫ пек тӑтӑр вӑл тапса.

Телей хӗвелӗ саншӑн ҫӳнтӑр,

Ҫапла калатпӑр ыр сунса.

Сывлӑхӑр хурҫӑ пек ҫирӗп, кӑмӑлӑр сар ҫу пек ҫемҫе, пурнӑҫӑр телейлӗ пултӑр. Малашне те пархатарлӑ ӗҫре чуна хурса ӗҫлеме вӑй-хӑват сунатпӑр. Ҫумӑрта яланах ҫывӑх ҫыннӑрсемпе шанчӑклӑ тусӑрсем пулччӑр. Ачӑрсемпе савӑнса, ырӑ курса пурӑнмалла пултӑр.

Ӑшӑ чун, ырӑ кӑмӑл сирте

Ҫӑлкуҫ шывӗ пек иксӗлми.

Тӗнчере эсир пурришӗн Турра

Тав тумашкӑн сӑмах та ҫитмест.

Кӗреш юман пек ҫирӗп сывлӑх, тулӑх пурнӑҫ, тулли телей, ҫӑлкуҫ пек тапса тӑракан вӑй-хӑват сунатпӑр. Хуйхӑ-суйхӑ санран аякран пӑрӑнса ирттӗр, ӗмӗтӳсем пурнӑҫӑ кӗрсе пыччӑр. Нумай-нумай ҫул пире савӑнтарса пурӑнмалла пултӑр.

Вӑрӑм пултӑр санӑн ӗмӗрӳ,

Хурҫӑ евӗр пултӑр сывлӑху,

Ҫӑлкуҫ евӗр таптӑр вӑй-халу,

Умра ҫиҫтӗр тулли телейӳ.

Пурӑн ӗмӗр савӑнса,

Пурнӑҫ илемне туйса!

Пурнӑҫра телей пилленӗ,

Ӑс парса ырра вӗрентнӗ,

Ҫунатсем парса вӗҫтернӗ!

Ҫул хыҫҫӑн ҫул иртсе хыҫа юлсан та,

Эс уншӑн ан кулян, ан пӑшӑрхан,

Пул сывлӑхлӑ ялан, ҫапла пулсассӑн –

Укҫаллӑ этемрен те эс пуян.

Ҫакӑ чаплӑ юбилей

Кӳтӗрех сана телей.

Пач ан ватӑл, пул маттур!

Юбилей телей ҫеҫ илсе килтӗр,

Хуйхӑ-суйхӑ ирттӗр айккинчен.

Ырлӑх – сывлӑх Турӑ парнелетӗр,

Эпир хисеплетпӗр чӗререн.

Аллӑ ҫул – нумай-и вӑл, сахал-и –

Пурнӑҫ шав шӑвать-ха малалла.

Сан ҫинчен начаррине кам калӗ,

Тӗллевре – ырӑ ӗҫ тумалла!

Санпала эпир мӑнаҫланатпӑр

Тӑван халӑхшӑн чунтан тӑрӑшнӑран.

Сывлӑх, ӑнӑҫу, телей сунатпӑр,

Тав тӑватпӑр пӗтӗм кӑмӑлтан.

Ылтӑн туй ячӗпе саламлатпӑр сире,

Килӳшӳллӗн тапайтӑр ялан ик чӗре,

Пурнӑҫра юрату вӑй парса тӑрсан,

Ватлӑх тартӑр ситен аякран-аякка.

Салам сӑмахӗсене хаҫат-журнал тӑрӑх хатӗрленӗ.

Источник

Стихи о бабушке/дедушке на чувашском языке

Кукаҫипе кукамай ҫинчен ҫырнӑ сӑвӑсем

Афанасьев А.

Кукаҫи

– Этем-и, ҫын-и эпӗ?! – тетчӗ кукаҫи

Уявсенче пуҫне кайсан сӑра.

– Этем эп! – тетчӗ. – Эп – этем ачи! –

Янратчӗ хӑй никам ыйтмасӑрах.

Ир еннелле ура ҫине тӑрсан,

Кукамайран ыйтмастчӗ йӳҫҫине.

Алтӑрпала ӗҫетчӗ те уйран

Хуҫма ларатчӗ ҫӗн ҫӑпатине.

Этем-и, ҫын-и эп? – тесе вара

Чӗнместчӗ вӑл шӑп тепӗр уявччен.

Виҫ тунката вӗллеччӗ пахчара

Караслӑ пыл касатчӗ вӗсенчен.

Нумай-и илнӗ пыл? Ачисене

Тӑраниччен ҫимелӗх те ҫитмен.

Ҫу кунӗнче тухса урам хӗрне

Явма ӑстаччӗ тилхепе, вӗрен…

Кунҫулӗ явӑнчӗ тилхепелле.

Хӑйне кура телейлӗччӗ шӑпи.

Мӗшӗлтетсе ҫитсессӗн ҫитмӗле,

Вӗҫленчӗ юлашки ун тилхепи.

Ӗҫре вӑл курнӑ пурнӑҫ илемне,

Вӑл хапсӑнман ҫын тытнӑ кукӑле.

Тен, ҫавӑнпа этем тесе хӑйне,

Турра та мар, пуҫҫапнӑ хӗвеле!

Ишентей, Н.

Кукамай «лаши»

Ырӑ кӑмӑллӑ кукамая кӗтеттӗм

Эпӗ пуринчен ытла ача чухне.

Туяпа хуллен кӑштартатса килетчӗ,

Кучченеҫ парса тухатчӗ кашнине.

Ачапча валли пылак «шакки» – астармӑш –

Ывҫипех кӑларчӗ пӗринче хӗврен.

Пысӑк сахӑр катӑкне мана тыттарчӗ:

Пӗчӗкки час ҫитӗнтӗр ҫакна ҫисен.

Сак тулли ача шавлать, сӑйлать пурне те –

Хӑнапа уяв пӗрле ҫуреҫҫӗ ҫав.

Пӗр хӗве хумалӑх пӗчекҫӗ парне те

Хуйхӑ астивмен чух – чи хавас уяв.

Аслисем кӑна ҫурма саспа пуплетчӗҫ:

«Колхозра кӑҫал тырри валеҫӗнмен…»

«Куспромри «чӑпта хуҫи» пыма чӗнет, тет…»

«Заемне саплар ача укҫи илсен…»

Кукамай кайма пуҫтарӑнчӗ: «Вӗт-шакӑр,

Ҫавӑтса килсемӗр манӑн лашана».

Тӗлӗнсе кӑн-кан пӑхатпӑр. Маннӑ, ахӑр.

Астӑватпӑр-ҫке – килсеччӗ ҫуранах.

Вӑл татах: «Ав, кӗтесре тӑрать хӑраххӑн

Ҫул ҫинчи ҫынна ҫур вӑй хушаканни.

Хуҫине кура, «лаши» те ырханрах ман.

Ерипен кӑштӑртатса ҫиткелӗп-и?»

Пуринчен те пысӑкрах аппа ӑнкарнӑ

Кукамай пире кӑштах шахвӑртнине.

Туйине пырса тыттарчӗ васкаваррӑн,

Ӑсатмашкӑн кайрӗ ялӑн леш вӗҫне.

Ҫавӑн чух пичче мана каларӗ: «Кайӑп

Ҫирӗп ҫӗн туя касмашкӑн вӑрмана».

«Ҫул лаши» хавассӑн юрттӑр кукамайӑн,

Ҫӑмӑллӑн ҫӳретӗр ҫӑмалпа кӑна.

Кукамипе кукаҫи

(Шӳтлӗ юрӑ)

Сӑвви халӑхӑн

Кӗвви А. Бурундуковӑн

Пуйӑс килет, пуйӑс каять

Куками ларса каять,

Кукаҫин те лармаллаччӗ –

Чӗлӗмӗ манса юлать.

Пуйӑс каять, пуйӑс килет,

Куками ларса килет,

Кӑмӑлсӑр кӗтсе илет.

Ах, мӗн-ма-ши сарӑ кайӑк

Турат ҫине лараймасть?

Ах, мӗн-ма-ши кукамийӗ

Геннадий Юмарт

Асанне-кукамай

Йышлӑ пулнӑ сумлӑ пикесем,

Пӗринчен тепри вӗсем сӑваплӑ.

Мӗн тери илемлӗ ячӗсем!

Мӗн тери хайсем мухтавлӑ, чаплӑ!

Манӑҫа тухни гата мӗн чул!

Пурпӗр ҫухалман вӗсен ӗҫ-хӗлӗ.

Выртнӑ вӑрӑм-вӑрӑм йывӑр ҫул,

Шӑрӑхӗ ҫунтарнӑ, шӑнтнӑ хӗлӗ.

Ют ҫӗртен хӗр илнӗ хунама,

Шухӑш-кӑмӑл пӗрлешсе шӑраннӑ.

Вӑл вут чулӗ пулнӑ сыхланма,

Вӑй илмешкӗн хай мелне шыранӑ.

Юрласа сиктернӗ сӑпкине,

Хӑнара, ӗҫре юрланӑ юрӑ.

Вӗсемех упранӑ чӗлхене, —

Хӑйсене татах упратӑр Турӑ.

Ҫак пуянлӑх — пирӗншӗн элем,

Ӗмӗр пухнӑ ытарми пахалӑх.

Ҫак пуянлӑх — тӗнчери илем,

Хӑй сӑнне унпа кӑтартӗ халӑх.

Тухтӑр чӗрӗлсе паян ума

Сумлӑ пикесен маттур сӑнарӗ.

Тивӗҫ мар-ҫке хамӑр та манма,

Хӑш-пӗрне татах та асӑнар-и?

Валентина Пугачева

Юрӑсем эпир юрлатпӑр

Янрататпӑр ян та ян

Улӑхпа ҫаран ҫинчен,

Йӑлтӑркка шур юр ҫинчен,

Атӑлпа вӑрман ҫинчен,

Савнӑҫпа кӗтрет ҫинчен.

Макӑрсах эпир юрлатпӑр,

Хурлӑ туйӑмпа тулатпӑр.

Кашни юрӑ хӑйне майлӑ,

Хӑшӗ хурлӑ, хӑшӗ стайлӑ,

Хурлӑхли чуна хуҫать,

Кулӑшли чуна уҫать,

Хӑш-пӗри ташша чӗнет,

Кӑмӑл ырлӑхӗ сӗнет:

Чараймастӑп эп хама.

Ҫӑлкуҫ, П

Кукамайӑм, кукамай

Мӗн тери, туссем, аван

Эп ӑна мухтам чунтан

Вӑл манпа пӗрле чухне

Вӗрентет куллен мана

Лариса Петрова

Кукамай

Пӗлетӗн-и эс, кукамайӑм,

Ӑш пиллӗ сӑнна курсанах

Чунри хӗлӗхсем те пӗр майӑн

Кӗвве халаллаҫҫӗ санах.

Мӗн чухлӗ сӑлтав савӑнмалӑх!

Телей – эс пурри, кукамай…

Ҫулу вӑрӑм пултӑр утмалӑх.

Эс пурӑн татах та нумай!

Валентина Пугачева

Вӑрманти уҫланкӑра

Кӑмпа татма килтӗмӗр.

Шӑна кӑмписем лараҫҫӗ,

Хӗрлӗ питлӗн йӑмӑхаҫҫӗ,

Хӗвел евӗр хӗм тӑкаҫҫӗ.

Ҫул ҫинче те айккинче

Куҫ хӗсеҫҫӗ, илӗртеҫҫӗ,

Манпала пӗрле пырасшӑн.

Ҫук, сире эпӗ татмастӑп.

Эп кӑмпасене паллатӑп.

Тунката кӑмпи эп пухӑп,

Хурӑн кӑмпи татса тухӑп.

Лайӑх кӑмпасем шырарӑм,

Анчах ним те тупаймарӑм.

Килелле кайма сӗмлентӗм.

Чим, лутра хурӑн ҫумне

Кам-ха пӗкнӗ шлепкине?

Хурӑн кӑмпи мар-и ҫак?

Ах, епле мӑнаҫ маҫак!

Пӗччен мар-тӑр ку юлташ!

Мӗн сӗнет хурӑн тавраш?

Пӗр тӑрса, пӗр пӗшкӗнсе,

Питӗ хытӑ тинкерсе

Пӗччен мар кӑмпа, паллах!

Меллӗн мӑк ҫинче лараҫҫӗ,

Куҫ хӗссе чеен кулаҫҫӗ.

Улталас тетӗр, эппин?

Пытанаймӑр ӗнтӗ тин.

Кунӗпех сире шыратпӑр.

Тупрӑмӑр. Татма пуҫлатпӑр.

Унта выртӑр пӗр кана.

Абрамова, П. Кукамай такмакӗсем / П. Абрамова // Канаш ен. – 2008. – 25 кӑрлач (№ 10-11). – С. 5.

Афанасьев, А. Кукаҫи : [сӑвӑ] / А. Афанасьев // Ялав. – 1976. – № 10. – С. 23.

Васильева, Н. Григорьева-Егорова, А. И. Аннеҫӗм ; Юратнӑ кукамай / А. И. Григорьева-Егорова // Педвузовец. – 2007. – 23 февраля (№ 2-3). – С.7.

Егорова, И. Кукаҫи : [сӑвӑ] / И. Егорова // Канаш ен. – 2008. – 22 нарӑс (№ 23-24). – С. 2.

Ишентей, Н. Кукамайпа пӗрле чей ӗҫни : [сӑвӑ] / Николай Ишентей ; Мария Арлан ӳкерчӗкӗсем. – (Поэтсем – ачасем валли) // Тетте = Игрушка. – 2008. – № 3. – С. 3.

Ишентей, Н. Кукамай «лаши» : [сӑвӑ] / Н. Ишентей // Ишентей, Н. Турӑ кӑмӑлӗ : сӑвӑсемпе поэмӑсем / Николай Ишентей. – Ҫӗрпӳ, 1997. – С. 70.

Казанцева, Е. Кӗркунне ; Хӗл ларчӗ ; Кукамай : [сӑвӑсем] / Е. Казанцева // Урал сасси. – 2007. – 18 кӑрлач (№ 2).

Карай, Н. Кукамайсен парни : [сӑвӑ] / Николай Карай // Ҫамрӑксен хаҫачӗ. – 2001. – 20 ака (№ 16). – С. 11.

Кукамӑш хӳхлевӗ : [сӑвӑ] / Нина Васильева // Канаш : Чӗмпӗр Ен чӑвашӗсен хаҫачӗ Чӑваш таврапӗлӳҫисен пӗрлӗхӗн Н. Я. Бичурин тата чӑваш халӑхӗн ҫамрӑксен Альпӑрт Канаш ячӗллӗ премисене тивӗҫнӗ. – 2019. – 6 авӑн/сентябрь (№ 36). – С. 6. – (Литература тĕпелĕ).

Кульметьева, В. Хыпарсӑр ҫухалнӑ кукаҫей : [сӑвӑ] / В. Кульметьева. – (Кун хыҫҫӑн кун) // Туслӑх. – 2011. – 6 май (№ 43). – С. 4.

Ларионов-Йӗлмел, Н. Кукаҫей : [сӑвӑ] / Николай Ларионов-Йӗлмел // Сувар : Тутарстан Республикинчи чӑвашсен обществӑпа политика хаҫачӗ. – 2020. – 8 май/ҫу (№ 18). – С. 8.

Моисеева, Д. Кукамай ; Анне : [сӑвӑсем] / Д. Моисеева. – (Сӑвӑ сӗвемӗ) // Ҫӗрпӳ хыпарҫи. – 2008. – 11 ака (№ 44-45). –С. 4.

Нестеров, Н. Кукаҫипе куками : [сӑвӑ] / Н. Нестеров // Сувар (Тутарстан Республики). – 2008. – 11 кӑрлач (№ 1-2). – С. 4.

Петрова, Л. Кукамай : [сӑвӑ] / Лариса Петрова // Саламлӑр аннӗре : калавсем, юмахсем, сӑвӑсем : [кӗҫӗн ҫулхи ачасем валли]. – Шупашкар, 2019. – С. 74.

Пугачева, В. Вӑрманти уҫланкӑра: [сӑвӑ] / В. Пугачева ; Р. Сарпи [куҫарнӑ] // Тӑван Атӑл. – 2008. – № 3 (пуш). – С. 121–123.

Пугачева, В. Юрӑсем эпир юрлатпӑр: [сӑвӑ] / В. Пугачева ; Р. Сарпи [куҫарнӑ] // Тӑван Атӑл. – 2008. – № 3 (пуш). – С. 121.

Ҫӑлкуҫ, П. Кукамайӑм, кукамай : [сӑвӑ] / Петӗр Ҫӑлкуҫ // Ялав. – 2004. – № 5. – С. 124-126.

Ҫӑлкуҫ, П. Кукамайӑм, кукамай : сӑвӑ / Петӗр Ҫӑлкуҫ ; худож. Н. А. Васильева. – Шупашкар, 2009. – С. 14.

Шӗнерпи, О. Мӑнукӗпе кукамӑшӗ : [сӑвӑсем] / О. Шӗнерпи // Наше слово=Пирӗн сӑмах (Мариинско-Посадский район). – 2007. – 14 ака.

Ыръят, А. Ах, анне, асанне, кукамай. : [сӑвӑ] / А. Ыръят // Канаш. – 1998. – 26 авӑн (№ 39). – С. 1.

Кукамипе кукаҫи : [юрӑ] / сӑвви халӑхӑн, кӗвви А. Бурундуковӑн // Юратнӑ юрӑсем. – Шупашкар, 1991. – С. 38.

Источник

Оцените статью
Добавить комментарий

Adblock
detector